Ngon đúng điệu cơm Lam Định Hóa

Cơm Lam không phải là món cơm phổ biến như cơm gạo tẻ trắng của người dân Việt Nam. Nhưng cơm Lam cũng không phải là món ăn xa lạ đối với mọi người. Đây là món cơm đặc sản mà khi nhắc tới mọi người sẽ nghĩ về vùng núi phía Bắc, nơi những điệu xòe say đắm lòng người, có rượu cần của người hiếu khách, có cơm Lam nuôi giấu cán bộ những ngày lửa đạn bom rơi.

Bạn đã từng rong ruổi những nẻo đường Việt Bắc và ghé chân vào an toàn khu – AKT Định Hóa – Thái Nguyên chưa. Nơi đây có món cơm Lam được làm từ đôi bàn tay các cô gái người Tày duyên dáng đảm đang và xinh đẹp.  “Khẩu lảm” là tiếng Tày, dịch nguyên nghĩa sang tiếng Việt là cơm Lam.

Cơm lam muốn ngon thì phải làm từ gạo nếp nương, thứ gạo mà đồng bào Việt Bắc trồng cấy trên vùng ruộng đồi bậc thang. Khác với hạt nếp dưới xuôi, nếp nương phải trồng dài ngày hơn mà năng xuất lại không cao như khi gieo cấy ở vùng đồng bằng sông. Nhưng có lẽ chính bởi sự khắt khe đó mà nếp nương thơm hơn dẻo dai ngon ngọt hơn hẳn

Để làm ra cơm lam, nếp phải vo sạch và ngâm vài tiếng đồng hồ trước khi cho vào ống nứa để nướng chín trên bếp củi hay than hồng. Ống nứa phải được đẵn hết vỏ xung quanh trước khi cho nếp. Người ta sẽ nhét lá chuối ở phía trên để cho khi nướng không bị khói và bụi vào cơm. Cái ống tre ống nứa nướng cơm mới cầu kì làm sao. Phải là cây từ 3 đến 6 tháng tuổi. Vì ống tre non thì cơm bị khô, mà ống tre già và to thì cơm bị nát. Vì vậy, đủ đội là điều rất quan trọng, để khi cơm chín bóc ống tre ra sẽ để lại lớp lụa của tre nứa bao vào cơm. Cơm cũng sẽ chín đều mềm dẻo và không chỉ thơm mùi nếp mà còn thơm mùi tre nứa.

Người Tày cũng không biết cha ông mình làm món cơm Lam từ khi nào, chỉ biết là đời này qua đời khác họ vẫn làm để tiện mang đi nương rẫy, hoặc khi ở trong rừng chỉ có gạo mà vẫn có cơm ăn. Thế rồi, trong những năm tháng kháng chiến, cơm lam của đồng bào đã nuôi dưỡng chiến sĩ cụ Hồ qua ngày bom lửa, hoàn thành sứ mệnh thiêng liêng với tổ quốc.

Ảnh: Internet.