Xôi ngũ sắc – bông hoa rực rỡ từ nếp nương

Nếp Định Hóa thơm ngon nổi tiếng trong vùng, thứ nếp mà đồng bào người Tày gieo cấy trên nương. Những hạt nếp trắng trong dẻo thơm này, người Định Hóa đồ lên món xôi ngũ sắc ngon vị ngon mắt.

Xôi – món ăn truyền thống của người Việt, không thể thiếu trong các ngày lễ tết, đám ma chay hoặc cưới hỏi. Ngày nay xôi còn là món ăn hàng ngày của chúng ta. Có lẽ, mỗi người con gái Việt lớn lên từ các vùng quê đều được bà được mẹ chỉ bảo cách nấu một nồi xôi. Mỗi địa phương sẽ nấu xôi bằng chính gạo nếp của quê hương mình, gạo mà chính đôi bàn tay lao động trên ruộng đồng quê hương làm ra. Cuộc sống ngày một sung túc hơn, những món xôi cũng ngày một đa dạng, người ta có thể nấu xôi đỗ, xôi vò, xôi ngô xôi lạc …. tất cả nhằm tăng hương vị của xôi.

Đến với Định Hóa – Thái Nguyên, du khách sẽ được thưởng thức món xôi truyền thống của người Tày, đó là xôi ngũ sắc. Nó vừa là thực phẩm vừa là quan niệm dân gian về ngũ hành mang đậm màu sắc tín ngưỡng triết học Á Đông. Màu đỏ biểu tượng cho hỏa, màu trắng biểu tượng cho kim, màu vàng biểu tượng cho thổ, màu xanh biểu tượng cho mộc, màu tím biểu tượng cho thủy. Ngũ hành, tương sinh hài hòa tạo nên sự thịnh vượng phát triển cho vạn vật.

Trong các ngày lễ hội truyền thống, các dịp đặc biệt của gia đình dòng họ và tộc người, xôi ngũ sắc là món chính trong mâm cỗ cúng của người Tày. Bởi vậy cho nên, cô gái người tày nào cũng biết đồ một nồi xôi ngũ sắc thơm ngon

Tất cả nguyên liệu đều từ ruộng vườn. Các loại lá, các loại quả được đem nghiền hoặc xay lấy nước màu để ngâm gạo. Màu đỏ từ quả gấc, màu tím từ cây lá liễn, màu vàng của quả dành dành, màu xanh của lá nếp. Hoặc tùy theo vườn nhà có cây nào tạo màu thì dùng cây đó. Sau khi ngâm quện màu vào gạo thì mới đem xôi đi đồ, sự khéo léo là ở đây kiên trì, nhỏ lửa và vừa nước để xôi chín mềm, không sượng không nát gạo. Đồ xôi phải trên bếp củi thì mới ngon bạn nhé.

Cứ có dịp về Định Hóa, về dâng hương tại nhà tưởng niệm bác Hồ thì mọi người nhất định phải thưởng thức xôi ngũ sắc. món ăn không chỉ ngon chỉ đẹp mà chứa đựng cả tấm lòng của người con Định Hóa dâng Bác.

Ảnh: Internet.