Học cách làm món xôi ngũ sắc của người Tày ở Định Hóa

Xôi- món ăn phổ biến trong đời sống của các dân tộc Việt Nam. Nó xuất hiện trong các dịp lễ tết và nghi thức thờ cúng truyền thống quan trọng.

Khi xưa các bà các mẹ của chúng ta ai cũng đều biết đồ một nồi xôi dẻo thơm, ngày nay thế hệ trẻ không có được nhiều người biết cách nấu xôi. Tuy nhiên, ở đâu đó, những có gái vùng cao duyên dáng e thẹn, họ biết nấu hoàn chỉnh một một nồi xôi vô cùng thơm ngon hấp dẫn. Chúng ta hãy cùng trải nghiệm cách nấu xôi ngũ sắc của đồng bào Tày tại Thái Nguyên.

Mỗi lần đến ATK Định Hóa, đang hương tại nhà tưởng niệm bác Hồ, du khách đều được thưởng thức món xôi ngũ sắc, đây là “lộc” cúng Bác hàng ngày chia cho mọi người. xôi ngũ sắc ở đây được đồng bào người Tày ở đây nấu cầu kì và đầy tâm huyết. phải là thứ gạo nếp nương, trồng dài ngày trên đồi trung du, giã xong đem xàng xẩy chọn lấy những hạt đều trắng và ngon nhất. Cô gái người Tày duyên dáng nhẹ nhàng khéo léo hướng dẫn bạn cách vo và ngâm gạo bao lâu, như thế nào là vừa đủ.

Tiếp theo bạn hãy theo chân thiếu nữ vào vườn, hái những loại quả, loại lá tạo màu tự nhiên cho xôi ngũ sắc, tất cả gồm có: quả dành dành cho màu vàng, lá nếp cho màu xanh, lá liễn cho màu tím, quả gấc cho màu đỏ, và màu trắng là màu của gạo nguyên sơ. Tất cả được xay, lấy nước cốt ngâm với gạo tạo màu.

Bạn hãy xem sự khéo léo trong cách đồ xôi của cô gái Tày nhé. Chỉ với một chiếc chõ, nấu chín 5 loại xôi, quả là rất khéo và cầu kì. Gạo được xếp thành từng loại riêng, ngăn cách với nhau bằng lá dong hay lá chuối. Xôi phải chín bằng hơi, khác với cơm nếp chín bằng nước nấu lẫn. Nồi hơi phía dưới đảm bảo lượng nước vừa đủ, để khi bốc hơi giúp gạo chín thành xôi mà không bị sống hay nát. Nếu nồi hơi nhiều nước, hơi nước sẽ làm cho gạo ở đáy chõ bị bết, nhão và ngăn cản hơi nóng lan tỏa trên chõ, xôi không thể chín đều. Theo cách gọi vui, xôi lúc này thuộc kiểu “trên sống dưới khê tứ bề nát bét”.

Còn nếu nước ở nồi hơi ít, tất nhiên là không đủ hơi nóng làm chín gạo. mọi thứ phải thật vừ đủ, vừa độ thì mới có được một nồi xôi dẻo thơm. Đó là kinh nghiệm của các cô gái Tày mà mình đã tìm hiểu được. Xôi chín được đơm lên mâm lên đĩa với 5 màu hài hòa, không chỉ ngon miệng mà còn đẹp mắt. Trải nghiệm cách nấu một nồi xôi hoàn chỉnh ta thấy không hề dễ dàng, phải thực sự đặt tâm trong công việc và có những kinh nghiệm cơ bản mới có thể làm được. Không dễ để học một lần có thể nhớ hết các bước, bạn hãy dùng máy ảnh hay điện thoại, có thể là Iphone 5s lock để ghi lại những bước tỉ mỉ lưu và học dần cho mình một kĩ năng và kinh nghiệm mới.

Ảnh: Internet.